ውበትን ፍለጋ

[ ውበት እንደተመልካቹ አይደለም! ]

  ውብ የሆነውን ፈልጎ ማግኘት፤ ከአስቀያሚው ለይቶ ማስቀመጥ ቀላል ነውን? በእርግጥ ቀላል አይደለም፡፡ ግን ደግሞ በፍፁም የማይቻል ጉዳይም አይደለም፡፡ መልካም እና ደጉን ለመለየት የሚያስችል ህሊና እንዳለን ሁሉ፣ ዐይነ ግቡነትና ፉንጋነትን መለየት የሚያስችል ልቡናም አለን፡፡ እንደው በቀላሉ ግራና ቀኛችንን ብናማትር ለምሳሌ እንደ ጌጣ ጌጥ የሚያብለጨልጭ ሕንጻ በአብረቅራቂነቱ ብቻ ውብ እንዳልሆነ ይገባናል (“ያብረቀረቀ ሁሉ ወርቅ አይደለም” እንዲል ምሳሌ)፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታም ድምፅ ሁሉ ዜማ አይደለም፤ ሸራ ሁሉ ስዕል አይደለም፤ ፊደል ሁሉ ስነ ጽሑፍ ሊሆን አይችልም፡፡ ዋናው ጥያቄ የሚሆነው ውቡን ከአስቀያሚው ለመለየት ምን ዓይነት ብልሃት እንጠቀም? የሚለው ነው፡፡

አንድ የጥበብ ሥራ “ውብ ነው” ወይም “አይደለም” ብለን ለመበየን ሥራው በታዳሚያኑ ዘንድ የሚያሳርፈውን የስሜት መለዋወጥ እንደ መመዘኛ ልንወስደው እንደምንችል የጻፉ አሉ፡፡ የሰው ልጅ ልቡና በሦስት ዋና ዋና የስሜት ደረጃዎች ማለትም ሀዘን - ስሜት አልባነት - ሀሴት (Grief – Indifference - Pleasure) መካከል በቋሚነት እንደሚመላለስ ፔንዱለም ነው፡፡ ኤድመን በርክ አንድ የጥበብ ሥራ ስሜታችንን ሀሴት ወደሚባለው ደረጃ አድርሶ የስሜት ከፍታ የሚያሳድርብን ከሆነ ውብ ልንለው እንችላለን ይላል፡፡ (ሀሴት ሲባል ግን “ተባዕቱ እና እንስቷ ገጸባሕርያት ከእንደገና ተገናኝተው በሰላም መኖር ጀመሩ” ብሎ የሚጨርስ ባለ መልካም ፍፃሜ ታሪክ መቋጫ ላይ ያለውን ዓይነት አይደለም)፡፡